|
Pierwiastki
Życie, takie jakie istnieje
na Ziemi, opiera się na związkach chemicznych, w skład w których wchodzi wiele
pierwiastków. Pierwiastki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmów
żywych są w biologii nazywane biogenami.
Najważniejsze biogeny to węgiel, wodór, azot i tlen, wchodzące w skład białek,
kwasów nukleinowych i wielu innych związków organicznych.
Kolejnymi kluczowymi pierwiastkami są fosfor w postaci utlenionej, którego
związki tworzą system energetyczny komórki oraz wchodzą w skład kwasów
nukleinowych i siarka, wchodząca w skład dwóch aminokwasów – cystyny i
metioniny. Mostki dwusiarczkowe w białkach, powstające z połączenia pary cystyn
wchodzących w ich skład, rozszerzają znacznie możliwości przestrzennej
konfiguracji białek.
Pozostałe pierwiastki nie wchodzą w skład tak kluczowych związków, są jednak
ważne dla wielu procesów życiowych. Ich ilość w organizmie człowieka jest
niewielka ale mają istotny wpływ na jego prawidłowy rozwój i funkcjonowanie.
Makroelementy
Mianem makroelementów (makrominerałów) określa się pierwiastki, których
dobowe zapotrzebowanie w diecie człowieka przekracza 100 mg na dobę. Niezbędne
do prawidłowego rozwoju organizmów.
Zalicza się do nich: fosfor, wapń, magnez, chlor, potas, sód, siarka, azot,
wodór, tlen, węgiel.
Mikroelementy
Mikroelementy, mikroskładniki, pierwiastki śladowe - pierwiastki chemiczne
występujące w bardzo małych (śladowych) ilościach w organizmach roślinnych i
zwierzęcych. U ludzi zapotrzebowanie na te pierwiastki wynosi poniżej 100 mg na
dobę.
Niedobór lub nadmiar tych pierwiastków może prowadzić do zaburzeń
fizjologicznych. Składniki mineralne są niezbędne w ustroju do celów budulcowych
(szczególnie w tkance kostnej), wchodzą w skład: płynów ustrojowych, niektórych
enzymów, związków wysokoenergetycznych itp. Wywierają również wpływ na regulację
czynności narządowych i ogólnoustrojowych.
Do mikroelementów zalicza się: jod, żelazo, fluor, bor, kobalt, miedź, chrom,
cynk, mangan, molibden, selen.
Ultraelementy
Trzecią grupą pierwiastków są ultraelementy, są to pierwiastki występujące w
ilościach kilku μg na gram masy ciała. Zaliczamy do nich: rad, srebro, złoto,
platyna. Są to aktywatory enzymów procesów metabolicznych.
Ważniejsze
mikro- i makroelementy u człowieka
|
Nazwa pierwiastka |
Znaczenie u ludzi |
Ważniejsze skutki przy niedoborze |
|
Tlen, O |
Pierwiastki te tworzą cukry, tłuszcze i białka -
podstawowe budulce wszystkich żywych organizmów. |
Śmierć organizmu |
|
Węgiel, C |
|
Wodór, H |
|
Azot, N |
|
Wapń, Ca |
Budulec kości i zębów,
bierze udział w procesie krzepnięcia
krwi (tzw. IV czynnik), przewodnictwo impulsów
nerwowych |
Niedostateczna mineralizacja kośćca. |
|
Fosfor, P |
Jest składnikiem kości; DNA i RNA oraz
przenośnikiem energii ATP. |
|
|
Chlor, Cl |
Wraz z jonami sodu i potasu odpowiedzialny
jest za równowagę wodnomineralną. Tworzy kwas
solny w żołądku. |
|
|
Magnez, Mg |
Głównie regulacyjna (przewodnictwo nerwowe i in.) |
Wzmożona aktywność układu nerwowo-mięśniowego (drżenia mięśniowe, kurcze,
fascykulacje, drętwienie, drgawki),
rzadziej: osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca, apatia. |
|
Żelazo, Fe |
Składnik hemoglobiny i mioglobiny. |
Anemia |
|
Fluor, F |
Tworzy szkliwo zębów, występuje w kośćcu |
Większa podatność na próchnicę zębów |
|
Jod, I |
Niezbędny do wytwarzania tyroksyny |
Wole tarczycy. U dzieci matołectwo |
|
Lit, Li |
|
|
|
Bor, B |
|
|
|
Sód, Na |
|
|
|
Glin, Al |
|
|
|
Krzem, Si |
|
|
|
Siarka, S |
Składnik niektórych aminokwasów i białek |
|
|
Potas, K |
|
|
|
Arsen, As |
|
|
|
Selen, Se |
|
|
|
Brom, Br |
|
|
|
Rubid, Ru |
Może zastępować ubytki wapnia w kościach |
|
|
Stront, Sr |
Może zastępować wapń w
kościach |
|
|
Wanad, V |
|
|
|
Chrom, Cr |
|
|
|
Mangan, Mn |
Wpływa na wzrost kości |
|
|
Kobalt, Co |
|
|
|
Nikiel, Ni |
|
|
|
Miedź, Cu |
Wchodzi w skład enzymów oddechowych |
|
|
Cynk, Zn |
Odgrywa ważną rolę w procesie gojenia ran |
Zaburzenia erekcji |
|
Molibden, Mo |
|
|
Pierwiastki, których nie
wypisano, prawdopodobnie nie są potrzebne organizmowi ludzkiemu, bądź są
trujące. Fluorki są łatwo przyswajalne przez organizm w postaci soli.
c.d.n.
|
Chelated Zinc
CHRONI PRZED PŁYWEM
WOLNYCH RODNIKÓW, WSPIERA PRAWIDŁOWY PODZIAŁ KOMÓREK, WSPOMAGA SYSTEM
IMMUNOLOGICZNY, ORAZ NARZĄDY ROZRODCZE, SPRZYJA ZACHOWANIU ZDROWEJ SKÓRY.
Chromium Max 500
PU.
Pro Selenium
CU
Strong Bones Plus
OSTEOPOROZA, BÓLE
KRĘGOSŁUPA, BÓLE KRZYŻA, ŁAMLIWOŚĆ KOŚCI, KAMIENIE NERKOWE, ALERGIE, KRZYWICE.
Iron Plus
PU.
Power Mins
OE.
|
