Historia
witaminy A
Witamina A była jedną z najwcześniej odkrytych witamin. Skutki jej niedoboru
znane były już w starożytnym Egipcie, Grecji oraz Rzymie i określane były nazwą
kurza ślepota lub ślepota zmierzchowa. Chorobę tę leczono podając gotowaną lub
surową wątrobę. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku udało się ustalić związek
pomiędzy nieprawidłowym odżywianiem się i rozwojem kurzej ślepoty.
Witamina A w pokarmach
Głównym źródłem aktywnych form witaminy A w organizmie, jest spożywana z
pokarmem pochodzenia roślinnego prowitamina A (głównie β-karoten). Innym bogatym
źródłem witaminy A, jest wątroba zwierząt.
Dużo prowitaminy A zawierają m.in. pomidory i marchew, poza tym witamina A
znajduje się w nabiale i jajach. W organizmie ludzkim enzymem odpowiedzialnym za
przekształcenie β-karotenu w retinal jest dioksygenaza β-karotenowa.
Witamina A - znaczenie
fizjologiczne
Witamina A spełnia wiele ważnych fizjologicznych funkcji. Funkcje retinolu (tylko on wykazuje pełną aktywność biologiczną) i retinalu:
-
Istotna rola w odbieraniu bodźców wzrokowych w siatkówce oka. Pochodna
witaminy A, 11-cis retinal w pręcikach łączy się z białkiem opsyną, tworząc
rodopsynę (purpurę wzrokową). Już nawet pojedynczy foton wzbudza fotoizomeracje
11-cis-retinalu do trans-retinalu co prowadzi do pobudzenia.
-
Odpowiada za integralność błon komórkowych.
-
Prawidłowe funkcjonowanie komórek tkanki nabłonkowej, zarówno pokrywających
jak wydzielniczych i czuciowych.
-
Regulacja wzrostu tkanki nabłonkowej i innych komórek organizmu.
-
Utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci.
-
Zapewnienie normalnego wzrostu kości i zębów przez regulację aktywności
komórek tkanki kostnej.
-
Chroni nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami.
-
Kwas retinowy: odpowiada za prawidłowe wytwarzanie kolagenu typu IV i fosfatazy zasadowej, różnicowanie komórek: osteoblastów, keratynocytów, fibroblastów, spermatocytów
i komórek pnia działanie przeciwnowotworowe: w ostrych białaczkach szpikowych hamuje
proliferację komórek, wzmaga wydzielanie TNF alfa i aktywuje limfocyty.
Karotenoidy są przeciwutleniaczami i działają na ogół umiarkowanie
przeciwnowotworowo, jednak duże dawki syntetycznego β-karotenu, zarówno u
palaczy, jak i zwierząt laboratoryjnych poddanych ekspozycji na dym tytoniowy,
powodują zwiększenie częstości występowania raka płuca. Gdy komórki organizmu potrzebują retinolu to zostaje on uwolniony z wątroby do
krążenia ogólnego. Retinol we krwi jest transportowany przez białko RBP (retinol
binding protein). Kompleks ten dodatkowo łączy się z transtyretyną (białkiem
które uniemożliwia wydalenie tego kompleksu przez nerki). Kwas retinowy we krwi
jest transportowany z albuminami. W komórce retinol łączy się z białkiem cRBP (cellular
retinol binding protein), a kwas retinowy z cRABP. Związane cząsteczki
retinoidowe mają swoiste receptory jądrowe RAR i RXR, zawierające miejsca wiążące
DNA, zwane również miejscami odpowiedzi kwasu retinowego RARE. Dzienne
zapotrzebowanie ludzkiego organizmu na witaminę A jest określane na około 1 mg.
Witamina A - niedobory
Niedobór witaminy A wywołuje keratynizację nabłonków:
-
oka
-
dróg oddechowych
-
dróg pokarmowych
-
rogówki
Skutki niedoboru witaminy A to:
-
kseroftalmia – wysychanie spojówek i rogówek
-
kruche, wolno rosnące paznokcie
-
suchość skóry, czasem objawiająca się zaczerwionymi obszarami
-
brak apetytu
-
ślepota zmierzchowa (tzw. "kurza ślepota")
-
pogorszenie wzroku
-
zahamowanie wzrostu
-
zanikanie nabłonków
-
łuszczyca
-
rogowiec dłoni i stóp
-
trądzik pospolity
-
łysienie plackowate
-
skłonności do biegunek
-
złe samopoczucie
-
zły wygląd
W krajach, gdzie głównym składnikiem diety jest ryż,
witamina A jest dostarczana do organizmu w stanowczo niedostatecznych ilościach.
Aby zwiększyć podaż naturalnej witaminy A w tych krajach, wyprodukowany został
metodami inżynierii genetycznej tzw. "złoty ryż", który zawiera geny z
kukurydzy kodujące prowitaminę A. Twierdzi się, iż przy typowym spożyciu, ryż ten
powinien zapewniać w połowie zapotrzebowanie organizmu na witamina A.
Witamina A - zatrucie ostre
Wątroby niektórych zwierząt, szczególnie polarnych, często zawierają
toksyczne dla ludzi ilości
witaminy A w ilościach toksycznych dla ludzi. Pierwsza udokumentowana śmierć (Xavier
Mertz, naukowiec szwajcarski) spowodowana hiperwitaminozą A nastąpiła w styczniu
1913 podczas wyprawy na Antarktydę. Mertz, po stracie zapasów żywności, został
zmuszony zjeść psy pociągowe[6]. Wątroba niedźwiedzia polarnego zawiera śmiertelną dla człowieka ilość witaminy A
(w 500 g produktu 9 000 000 IU wit. A) Objawy ostrego zatrucia powodują prawdopodobnie wskutek wzrostu ciśnienia
śródczaszkowego:
c.d.n.
|

Vital A
(W SKŁADZIE
WITAMINA A)
ODPORNOŚĆ, WIRUSY,
INFEKCJE, ALERGIA, SZKORBUT, NADCIŚNIENIE.

Protect 4Life
(W SKŁADZIE
WITAMINA A)
ALERGIE, MIGRENA,
ASTMA, NADWAGA, NOWOTWORY, DEPRESJA, KONCENTRACJA, PAMIĘĆ, WITALNOŚĆ.

New Life
(W SKŁADZIE
WITAMINA A)
PREPARAT NATURALNY,
DLA KOBIET PRZYGOTOWUJĄCYCH SIĘ DO CIĄŻY, DLA KOBIET W CIĄŻY, ORAZ DLA MATEK
KARMIĄCYCH PIERSIĄ.

Full Spectrum
(W SKŁADZIE
WITAMINA A)
PAMIĘĆ,
KONCENTRACJA, PAZNOKCIE, WŁOSY, URODA, WZMOCNIENIE ORGANIZMU.

Senior Formula
(W SKŁADZIE
WITAMINA A)
CUKRZYCA, OCZY,
MIAŻDŻYCA, SERCE, NADCIŚNIENIE, ŻYLAKI, WĄTROBA, UKŁAD TRAWIENNY, WRZODY ŻOŁĄDKA
I DWUNASTNICY, PASOŻYTY. |